Νερό από το Πηγάδι
“Οι
κυβερνήσεις μπορεί να πέσουν κάτω από την πίεση των λαϊκών στρωμάτων. Δεν
υπάρχει τέτοιος φόβος για τις επιχειρήσεις” -Noam Chomsky-
Σε πρόσφατη συνέντευξη που παραχώρησε ο κ. Μπουτάρης
σε ΜΜΕ, δήμαρχος της Θεσσαλονίκης, αποκάλυψε πως οι δύο κυριότερες
δραστηριότητες της ΕΥΑΘ (εταιρία
Ύδρευσης & Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης) έχουν παραχωρηθεί σε ιδιωτικές
εταιρίες. Η μία δραστηριότητα είναι το διυλιστήριο νερού στη Σίνδο και η άλλη
είναι ο βιολογικός καθαρισμός που διαχειρίζονται από τον ΑΚΤΩΡ, συμφερόντων
Μπόμπολα. Επίσης, η γαλλική πολυεθνική Suez
κατέχει ήδη το ποσοστό 5,4% της ΕΥΑΘ.
Υπάρχει μια εγγενής ασυμβατότητα μεταξύ του πώς λειτουργεί
μια ιδιωτική επιχείρηση και της ανάγκης προστασίας του πόρου. Μια εταιρεία,
είτε περίπτερο είναι είτε εταιρεία υδάτων, έχει στόχο το κέρδος. Επομένως,
επιδιώκει να πουλήσει όσο το δυνατόν περισσότερο, οπότε σπαταλάει τον πόρο. Αν
πάλι θέλει να έχει κέρδος χωρίς να πουλήσει περισσότερο, τότε πρέπει να μειώσει
το κόστος: θα μειώσει το προσωπικό και τις επενδύσεις που χρειάζονται για να
έχει υψηλή ποιότητα το νερό. Τέλος, μια ακόμα δυνατότητα κερδοφορίας είναι να
αυξήσει την τιμή του. Όπως εύστοχα σημειώνει σε μία συνέντευξη του ο Δημήτρης Ζήκος, ειδικό σε ζητήματα
υδάτινων πόρων [1].
Η ιδιωτικοποίηση της ΕΥΔΑΠ (Η Εταιρεία
Ύδρευσης και Αποχέτευσης Πρωτεύουσας) και της ΕΥΑΘ ακολουθούν μια λογική ξεπερασμένη στον ευρωπαϊκό χώρο. Αυτό που
επιχειρείται σήμερα στην Ελλάδα δοκιμάστηκε σε χώρες του ευρωπαϊκού Βορρά και
απέτυχε. Στην Ευρώπη τουλάχιστον το 70% των εταιρειών ύδρευσης είναι ή δημόσιες
ή δημοτικές.
Σύμφωνα, με τον κ. Κωνσταντίνο Χαρτζουλάκη, γεωπόνο- ερευνητή [2].
Στη δεκαετία του '90 ύστερα από εκβιαστικές
πιέσεις του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στις αναπτυσσόμενες χώρες του Νότου,
εισηγήθηκε να ιδιωτικοποιήσουν δημόσιες υπηρεσίες τους, όπως το νερό (ύδρευση
και αποχέτευση), στα πλαίσια της οικονομικής τους εξυγίανσης, με απειλή τη
διακοπή χρηματοδότησης. Αυτό τον τρόπο ακολούθησαν πολλές νεοφιλελεύθερες
κυβερνήσεις στο Βορρά (Ευρώπη και ΗΠΑ). Τα προνόμια ήταν πολλά λόγου χάρη
φορολογικές απαλλαγές και ιδιωτικά κεφάλαια για βελτίωση της ποιότητας του
νερού και τιμές αποδεκτές από τους περισσοτέρους. Σε σύντομο χρονικό διάστημα πολλές από τις ιδιωτικοποιημένες
υπηρεσίες για το νερό άρχισαν να παρουσιάζουν σοβαρές αδυναμίες, αφού δεν
πραγματοποίησαν τους στόχους που είχαν θέσει για επέκταση και αναβάθμιση των δικτύων.
Αύξησαν την τιμή του νερού και παράλληλα το κόστος σύνδεσης για τον καταναλωτή,
που ήταν υπερβολικά υψηλό για τις χαμηλού εισοδήματος οικογένειες
Το παράδειγμα του Βερολίνου είναι
αντιπροσωπευτικό. Ιδιωτικοποίησε (49,9%) ύδρευση και αποχέτευση το 1999. Το
2004 η τιμή του νερού αυξήθηκε 35%, χάθηκαν 2.000 θέσεις εργασίας,
υποβαθμίστηκε η ποιότητα του νερού και μειώθηκαν οι παρεχόμενες υπηρεσίες. Στη Γαλλία, η Μέκκα της
ιδιωτικοποίησης του νερού, σε περίπου 40
δήμοι και αστικές κοινότητες επανήλθε σε δημοτικό έλεγχο υπηρεσίες του νερού, με
αποτέλεσμα φθηνότερα τιμολόγια και βελτιωμένες υπηρεσίες σε μια δεκαετία.
Το
νερό είναι δημόσιο, κοινωνικό αγαθό και δεν εμπορεύεται. Ένα σύγχρονο κράτος
πρέπει να διασφαλίζει στους πολίτες του δωρεάν δημόσια υγεία, παιδεία και κάθε
δημόσιο αγαθό που προέρχεται από τη γη ή έστω με ελάχιστο τίμημα. Η
κακοδιαχείριση της δημόσιας διοίκησης των προηγούμενων ετών όσο αφορά το νερό
δεν συνεπάγεται την ιδιωτικοποίηση του. Το γεγονός, ότι η Ελλάδα είναι μία οικονομικά αδύναμη χώρα θα φέρει ως αποτέλεσμα, την επέμβαση και την εδραίωση πολυεθνικών
εταιριών που θα ρυθμίζουν οι ίδιες το ελεύθερο εμπόριο και οι τιμές της αγοράς
προς το δικό τους συμφέρον. Θα είναι
απρόσβλητες από κάθε μορφή ελέγχου ή ακόμη και εποπτείας. Θα δημιουργηθεί μια
ελίτ επιχειρήσεων. Συνεπώς, η οικονομία και η ευημερία της χώρας θα εξαρτάται
από τις επενδύσεις τους και το φορολογικό σύστημα θα προσαρμοστεί σύμφωνα με
τις απαιτήσεις των πολυεθνικών με την απειλή πως θα σταματήσουν τις
δραστηριότητες τους, αν δεν λάβουν προνομιακή μεταχείριση. Είναι πρόδηλο λοιπόν, πως η κυβέρνηση και ο
λαός θα γίνουν υπόδουλοι αυτών των εταιρειών, που θα μας εκμεταλλεύονται
ανερυθρίαστα. Ο κρατικός παρεμβατισμός θα εκμηδενιστεί και θα έχει ως επακόλουθο να μην
ενυπάρχει ισορροπία μεταξύ ιδιώτη και κράτους.
Το καπιταλιστικό σύστημα αρχίζει να καταρρέει με γραμμή σωτηρίας την καταπίεση του
κοινωνικού συνόλου και αναζητεί διέξοδο στο τέλμα που έχει επέλθει. Μπορούμε να
συμβάλουμε στην αποτίναξη της καπιταλιστικής καταπίεσης με σθεναρές, πιεστικές
αντιδράσεις και αρνήσεις σε τέτοιου είδους πολιτικής πρωτοβουλίας. Η
ιδιωτικοποίηση του νερού είναι μόνο η αρχή για την επάνοδο του καπιταλιστικού
συστήματος. Το καπιταλιστικό σύστημα έχει αποτύχει, καθώς στην Ελλάδα έχουν
κοπεί κοινωνικές παροχές και καταπατηθεί βασικά ατομικά δικαιώματα στο βωμό του
ΔΝΤ και του νεοφιλελευθερισμού. Μία λύση είναι το δημοψήφισμα που θα αναδείξει
την πρόθεση της κοινωνίας για ένα τόσο δεδομένο (μέχρι πρότινος) θέμα, αυτό του
νερού. Οι αυτοκτονικές επιταγές της
Τρόικα πρέπει να λάβουν τέλος και αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την αφύπνιση
σου.
[1] Γεννημένος το
1974 στην Αθήνα, ο Δ. Ζήκος σπούδασε στατιστική στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, ενώ
η διατριβή του, στο Πάντειο, μελετάει συγκριτικά τη διαχείριση του νερού στην
Αθήνα, το Λονδίνο και τη Φραγκφούρτη. Από το 2006 ζει στη Γερμανία και σήμερα
είναι λέκτορας και επιστημονικός συντονιστής ερευνητικών προγραμμάτων στο
Πανεπιστήμιο Χούμπολντ του Βερολίνου.
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου